Zosta³y tylko dwie g³ówne granice.
GORYLE WE MGLE
Pierwsz¹ jest badanie kosmosu,
co nieudolnie robi pu³kownik Glenn.
Drug¹ - Badanie przesz³oci. Warunków geograficznych
klimatycznych, wszystkiego, co towarzyszy³o ewolucji.
Od pracz³owieka do homo sapiens.
Pierwsze lady cz³owieka zostawi³ nieznany artysta
na cianach jaskiñ.
Przedtem historia nie by³a udokumentowana.
Badalimy gatunek ma³p bezogonowych.
Obecnoæ szympansów i goryli w Afryce rodkowej dowodzi,
¿e nasi przodkowie ¿yli na tym kontynencie.
Najrzadszym gatunkiem
jest goryl górski.
Zamieszkuje wy¿yny Afryki rodkowej.
Tereny tak odleg³e, ¿e jeden z naszych badaczy
umar³by na wyrostek, gdyby nie Roz Carr,
Amerykanka w Rwandzie.
Przewy¿szaj¹
WYROSTEK
inteligencj¹ inne ma³py. Ale badania usta³y.
Wg badañ George'a Schallera z 1960,
tej najwiêkszej z ma³p grozi wyginiêcie.
Wed³ug jego obliczeñ zosta³o ich mniej ni¿ 500.
Nie wiadomo, ile ich pad³o z r¹k k³usowników.
I wreszcie...
Wszyscy mnie pytaj¹, po co to robiê.
Po co powiêcam ¿ycie poszukiwaniu
czego sprzed 2 milionów lat?
Jedyn¹ odpowiedzi¹, jak¹ mogê udzieliæ,
jest ta:
Chcê wiedzieæ, kim jestem.
Dlaczego jestem, jaki jestem. Dziêkujê.
Chcê, by pan pozna³ moj¹ ¿onê. Uwielbia pana.
Dotujemy pañsk¹ fundacjê. Cieszymy siê...
Robi pan wiele dobrego.
Dziêkujê. Potrzebujemy pieniêdzy.
- Dian Fossey. Pisa³am do pana. - Dziêkujê...
Jestemy wdziêczni za ka¿d¹ dotacjê.
Nie. Pisa³am w sprawie pracy w Afryce.
Przepraszam. Dostajê wiele listów.
Pisa³am 6 razy w sprawie goryli.
Fizykalistka!
Fizykoterapeutka.
- Rozmawialimy... - Dobrze.
Pracujê z upoledzonymi dzieæmi. Od dawna próbujê...
Mogê?
- Proszê. - Dziêki.
Próbujê zbli¿yæ siê do ludzi, którzy nie chc¹ nikogo obok.
Nie jestem specjalistk¹, ale kocham zwierzêta.
Mia³am praktyki na weterynarii.
Jest pani szczera, ale to nie wystarcza.
Nie wystarczy lubiæ zwierzêta.
Potrzebuje pan kogo do liczenia goryli.
Mo¿e ja? Umiem liczyæ. 1,2,3.
Wytrzyma³aby pani 6 miesiêcy w Afryce?
Tak.
Pomylê o tym.
Jak d³ugo? A¿ goryle wygin¹?
Pan mnie potrzebuje, a ja chcê tê pracê.
Niech mi pan da szansê.
Czeæ!
- Uda³o siê. - Widzê.
Niesamowite.
wiadectwo szczepieñ?
- Gdzie tutaj. - Jak podró¿?
Ciekawa. Proszê wzi¹æ wszystko.
Du¿o ¿o³nierzy. Co siê dzieje?
¯o³nierze?
Pewnie z powodu wojny domowej.
- Wojna? - Nic powa¿nego, naprawdê.
Trzeba najpierw pani¹ zorganizowaæ.
Jest sucho.
Targ jest co tydzieñ. Wszystko tu jest.
Najpierw trzeba znaleæ tropicieli.
Mamy ich! S¹!
- Cukierek. - Nie ma.
Nie mam cukierka.
Co jest?
Mówi¹, ¿e tylko wariatka mieszka³aby tam sama.
Sama?
- Proszê wybraæ. - Co?
Przewodnika. Tropiciela.
Chryste.
Z³a rêka, dobre stopy.
- Znasz angielski? - Ksi¹dz.
w. Krzysztof.
Patron wiêtych, podró¿ników i mnie te¿.
Jak siê nazywasz?
Sembagare. Semba-ga-re.
Jestem najlepszy.
On nie jest taki dobry.
To straszny k³amca.
Jestem najlepszy.
Dobrze. Sembagare, masz pracê.
Dziêkujê.
Pomo¿esz mi kupiæ ¿ywnoæ?
Jedzenie?
- Jedzenie. Pewnie. - Dobrze.
Idziemy?
Chodcie. Mo¿e wam siê poszczêci.
- Chcesz to? - wiece.
Mamy. Mam ju¿ piêæ.
- Dobra. /- Merci!/
Jest pani. Bêdzie potrzebny.
- wietnie. - Proszê spojrzeæ.
Jestemy tu. Baza w Mikeno, 4 godziny jazdy.
Mo¿na tam zostawiæ auto
i wynaj¹æ tragarzy. W górê a¿
do ³¹ki Kabara. Tu jest dom George'a Schallera.
- Naprawdê? - Ca³kiem wygodny.
Czyli...
- Ju¿ jedziemy? - ¯eby zd¹¿yæ przed zachodem.
Spêdzi³am 35 godzin w ró¿nych samolotach.
- Chcia³abym chocia¿ siê umyæ. - Nikt nie zauwa¿y.
Mam tu co dla pani.
Dziêkujê. Jak mi³o.
A reszta baga¿u?
Nie ma miejsca. Przyjad¹ za 2 tyg.
- Z reszt¹ ³adunku. - Zaraz!
Zostawi³am pracê, ch³opaka, wyciê³am wyrostek,
przelecia³am pó³ wiata. W tych torbach
mam suszarkê, kosmetyki, bieliznê i biustonosze.
Bez nich nie jadê.
- Samochód. - Dziêkujê.
Land Rover z napêdem na 4 ko³a.
Szybko mo¿na siê przyzwyczaiæ.
Czerwony wysokie obroty.
¯ó³ty zmiana napêdu, polecam czarny.
Sprzêg³o. W³¹czasz, jedynka. Wy³¹czasz, dwójka.
Powodzenia. Muszê iæ.
- Pan nie jedzie? - Nie. Pracujê w Tanzanii.
Chcê co tydzieñ mieæ raport. Ma pani wspó³pracowaæ
z National Geographic Mam samolot. Powodzenia.
W razie problemów, Roz Carr pomo¿e.
- Dr Leakey! - Mi³ej zabawy!
- Macie wojnê domow¹? - Nie tam, dok¹d jedziemy.
- Trzeba stan¹æ. - Nie.
Bawo³y 4 dni id¹ przez równinê.
- Id¹ i staj¹. Id¹ i staj¹. - Nic mi nie jest.
Gor¹ca herbata.
wietnie.
Dziêkujê. Tego potrzebowa³am.
Proszê, wejd.
Uczê siê o gorylach z ksi¹¿ki Schallera.
Wejd. Zamknij drzwi. Jest zimno.
To George Schaller?
David. Mój narzeczony.
Przysz³y m¹¿.
Dobrze. Kobieta, mê¿czyzna, dzieci.
Masz rodzinê, Sembagare?
Kiedy, ju¿ nie.
Zabili moje plemiê... gdy tropi³em.
Przykro mi.
Mnie te¿.
- Dobranoc. - Dobranoc.
- Jak du¿e maj¹ siedliska? - Nie wiem.
- Zapomnia³e? - Nigdy nie wiedzia³em.
Siedliska, Sembagare.
Wg George'a Schallera wystarczy policzyæ siedliska
- I mamy liczbê goryli. - Nie znam siê.
Znasz siê. Jeste tropicielem.
Tropiê bawo³y, antylopy i s³onie.
Co?
wietnie. Po prostu wietnie.
To co robisz od 5 godzin?
Myla³em, ¿e mi pani poka¿e.
Cholera.
Cholera!
/23 marca, 1967s/ /Doktorze Leakey:/
/Staramy siê wytropiæ goryle/
/Sprawdzilimy du¿o terenu,/ /ale bez rezultatus/
/Opieramy siê tylko na ksi¹¿ce/ /Schallera Nie mamy szczêcia/
/Nie zniechêcam siê, ale mylê,/ /¿e spêdzê pó³ roku bez/
/22 kwietnia Panno Fossey:/
/Chyba nie spodziewa³a siê pani,/ /¿e ustawi¹ siê w szeregu/
/Te zwierzêta s¹/ /metodycznie têpione,/
/a s¹ kluczem/ /do pocz¹tków ludzkoci/
- /Musimy odkryæ/ - Wiem! Nie jestem kretynk¹.
/Wiem, ¿e nie jest pani kretynk¹,/ /ale lepiej przypomnieæ,/
/co powinno siê/ /w takiej sytuacji robiæ/
Mo¿e siê do tego nie nadajê.
6 tygodni.
Ca³ych 6 tygodni i ani ladu goryla.
Cholera.
Wdepnê³am w gówno.
Bo¿e! Odchody goryla.
- wie¿e. - Z pewnoci¹.
Id.
Teraz zobaczysz, Louis Leakey.
Piêkne.
Nie, mademoiselle. Nie!
Niech pani ucieka!
O Bo¿e.
- Jest pani ca³a? - Tak.
Co Schaller ka¿e robiæ, gdy goryl atakuje?
Nie wolno uciekaæ.
Wielki by³. Ile móg³ wa¿yæ?
Tyle co 2 lub 3 mê¿czyzn.
Przepraszam. To moja wina. le pracujê.
Nie wiedzia³am, ¿e s¹ takie szybkie.
Mademoiselle! Nie!
Przestañcie!
Co wy wyprawiacie?
To moje! £apy przy sobie! To moja w³asnoæ.
Przestañcie!
- Cholera! - Ostro¿nie.
Powiedz im, Sembagare!
Co on mówi?
Nie chc¹ bia³ych w Kivu.
Mam pozwolenie na pracê.
Mam pozwolenie na pracê!
Powiedz mu, Sembagare.
Nie!
Sembagare!
- Zostajê! - Anglicy won!
- Jestem Amerykank¹! - Nie chcê bia³ych! Bêdê strzela³!
Pan tu dowodzi? Kto jest dowódc¹?
Pieprz siê!
Zabierz te oblene ³apska! Nie dotykaj mnie!
Szukaj Roz Carr! Amerykanka! Za granic¹!
- Uciekaj! Uciekaj! - Bêdê u Roz Carr!
Tam siê spotkamy! Uciekaj!
Wysiadaæ!
- Dziêki za podwiezienie. - Nie chcemy szpiegów.
Nie dotykaj mnie. Paszport.
/Doktorze Leakey:/
/Wyrzucili nas z Kongo/ /Wszystkie dane zniszczone/
/Tu jest strasznie/ /Panuje wojna domowa/
/Od 2 dni staram siê dotrzeæ/ /do Roz Carr/
/Chyba ju¿/ /nie zobaczê Sembagare/
Mademoiselle, mówi³em pani.
Sembagare to dobry tropiciel. Najlepszy.
Nie pytam, jak tu dotar³e.
Nie wiem, jak sama dotar³am.
Dobry Bo¿e!
Co ci siê sta³o, dziecko?
Jeste wykoñczona. Wejd do rodka.
Co siê sta³o?
Proszê.
Pani Carr. W³anie piszê do doktora Leakey'a.
Powiadamiam o problemach.
Lepiej wygl¹dasz. Zjesz niadanie?
Chcia³abym przy³o¿yæ Louisowi Leakey'owi.
Dziêkujê.
Moja rezygnacja.
- Wyje¿d¿asz? - Co mam robiæ?
Nie patrz tak. Nie dam ci pracy, bo sama j¹ straci³am.
Prawda?
Teraz nie mówi po angielsku.
Nie poddajê siê. Wypêdzono mnie. Nie mia³am wyboru.
Wracam do domu. Kupiê sobie seksown¹ sukienkê.
Wyjdê za Davida i nie bêdê narzekaæ.
Ci¹gle walcz¹, jest bieda, ale kocham tych ludzi.
Nie chcê, aby cierpieli.
Czasem za³amujê siê i chcê wyjechaæ.
Nie postanowi³am zostaæ.
Lecz za ka¿dym razem, gdy nadchodzi wiosna,
znów sadzê kwiaty.
Bo kocham to miejsce. To mój dom.
Urz¹dzi³a siê pani tutaj.
Jak daleko s¹ te góry od Kabary?
Niedaleko, ale Kabara jest w Kongo.
Granica jest zamkniêta.
Goryle nie znaj¹ granic.
Nie maj¹ paszportów.
O czym ty mówisz?
List! Muszê zatrzymaæ ten okropny list!
Zaczekaj!
/Doktorze:/ /Zaczynamy od nowa/
/Tym razem w Rwandzie/ /Tu nie ma wojny/
/Sembagare zebra³ ludzi/ /i ruszamy o wicie/
/Kupi³am broñ,/
/wiêc ¿o³nierze musz¹ uwa¿aæ/ /na swoje ty³ki/
/Napiszê, jak tylko/ /urz¹dzimy bazê/
/Ps Wysy³am rachunki/ /za dokupione rzeczy/
/Jeli pani s¹dzi, ¿e National Geographic zap³aci za suszarkê,/
/to siê pani myli/
/Najwa¿niejsze s¹ badania/
/Proszê stosowaæ siê/ /do wskazówek Schallera/
/i liczyæ siedliska,/ /by okreliæ, ile jest goryli/
Góra Karisimbi.
Góra Visoke.
Karisoke.
Centrum badawcze!
/Mamy now¹ bazê/ /w kraju goryli/
/Gêste zarola,/ /strome wzgórza/
/Prawie codziennie/ /obserwujê goryle/
/Niestety, liczba goryli,/ /jak dot¹d,/
/to po³owa liczby/ /sprzed 7 lat/
/Liczba goryli jest bardzo ma³a/ /Nic dziwnego/
/W ci¹gu 5 lat k³usownicy/
/wybij¹ wszystkie/
/Pilnie potrzebujemy/ /informacji/
/Obserwujê grupê goryli/ /Nazwê j¹ grup¹ 4/
/Zbli¿y³am siê do m³odych/ /i do samic/
/Lecz siwy samiec/ /jest nieufny/
/Obserwuje mnie/
/Podchodzê do nich/ /na odleg³oæ 10-20 metrów/
/Mam nadziejê/ /na nawi¹zanie kontaktu/
/George Schaller/ /ca³e ¿ycie bada³ zwierzêta/
/w ich rodowisku/ /i zawsze na dystans/
/Mo¿e pani paliæ/ /tañsze papierosy?/
/W zesz³ym tygodniu/ /kilka podesz³o/
/By³y g³one i podniecone/
/Siwy patrzy³/ /Ca³y czas mnie obserwuje/
/Proszê/ /byæ ostro¿n¹/
/Schaller nie nawi¹za³/ /nigdy fiizycznego kontaktu/
/Samiec mo¿e byæ/ /niebezpieczny/
/Ma³e bawi³y siê/ /ko³o mnie/
/Nie mogê wyraziæ/ /mych uczuæ/
/Wszystko by³o/ /tego warte/
/¯a³ujê tylko,/ /¿e prócz/
/Sembagare,/ /nie mam z kim siê tym dzieliæ/
/Chyba nie bardzo wiedz¹,/ /jakim jestem zwierzêciem/
/Nie boj¹ siê,/ /bo ich naladujê/
/Fascynuj¹ ich moje miny/
/i czynnoci,/ /których nie robiê przy ludziach/
/Czujê siê g³upio,/ /ale ta metoda daje efekty/
/Jestem blisko i widzê wczeniej/ /nieznane zachowania/
/Panno Fossey,/ /post¹pi³a pani nieroztropnie/
/To zupe³ne szaleñstwo/ /i wielkie ryzyko/
/Niemniej jednak, gratulujê/
/Niezwyk³e osi¹gniêcie/ /Jestem z pani dumny/
/National Geographic/ /ma nowe fundusze/
/i przed³u¿ono pani kontrakt/
/Cieszê siê, ¿e zostaje/ /pani z nami/
/¯al mi pani narzeczonego,/
/choæ sporo oszczêdza/ /na batonikach i papierosach,/
/nie mówi¹c o szminkach/ /i szamponie/
Nie ugotuj Lucy!
- Co? - Dalej nie.
- Co to? - /Sumu/
Czarna magia.
Czarna magia?
Co to jest?
Cmentarz Batwa.
Nie! Proszê nie ruszaæ!
Kamienie zapewniaj¹ duszy spokój.
Kr¹g ³¹czy dwie dusze
razem na wieki.
Batwa! Zak³ócilimy spokój ich zmar³ych.
Cholera.
Ma pani uklêkn¹æ. Proszê to zrobiæ!
Chce dotkn¹æ pani w³osów. Proszê pozwoliæ.
O co chodzi³o?
W³osy koloru ognia. Maj¹ pani¹ za wiedmê.
Tak? Nie s¹ pierwsi.
Mam!
Nowe pozwolenie na pracê. 4 godziny kokietowania.
Zas³u¿y³am na nagrodê.
- Co to? - Popielniczka z ³apy goryla.
Sk¹d to masz? Mama. Mama.
Proszê. Sembagare!
Chcê tylko zapytaæ...
Chcê tylko porozmawiaæ.
Podobno park jest chroniony przez te pu³apki Batwa.
Niele. Zwierzêta nie s¹ bezpieczne.
Piêkne.
O to chodzi.
Nie!
Ma z³amany krêgos³up. Umrze.
- Za 30 minut bêdzie po wszystkim. - Za d³ugo.
Batwa to robi¹.
Jak ich ojcowie i dziadkowie.
A potem ich synowie i wnuki. Tak nie bêdzie.
/Chc¹ wiedmy, to j¹ dostan¹/
Czwarty i pi¹ty palec s¹ zroniête.
Czeæ, Digit.
Centrum badawcze Karisoke. 28/9 - Liczba goryli 128.
To jej dom.
Dziêki. Dobranoc.
Dobry wieczór.
Do diab³a, co siê dzieje?
Co to jest?
Niele. Nabra³em siê.
Jestem Bob Campbell.
Obrzydliwa pogoda. Spóni³em siê pó³tora dnia.
Pos³a³em list z Kigali.
Nie?
To jest pani Afryka.
Co tam pan pisa³?
Mam fotografowaæ ma³py.
Górskie goryle.
Nie mo¿e pan robiæ zdjêæ.
- Kim pan jest? - Bob Campbell, National Geographic
Muszê siê trochê ogrzaæ.
Mo¿e to pani co powie.
Zimno jak w lodówce.
National Geographic chce mieæ zdjêcia.
Lepiej nie gryæ rêki, która ciê karmi.
Ma pan dowiadczenie w pracy ze zwierzêtami?
W 1950 ugryz³ mnie w¹¿.
Mia³em wtedy 20 lat.
W 1958, tygrys bengalski.
Zwierzêta pana nie kochaj¹.
Nie. W 1964 przeprawia³em siê przez lód na Alasce.
Wpad³em do wody. Od tej pory nienawidzê zimna.
Mo¿e pan spaæ z Rushemb¹.
Namiot po prawej.
Dobranoc.
Cholerna baba i te jej cholerne ma³py! Co to jest?
Dzieñ dobry.
Jakie problemy?
Pokrzywy to nie tygrysy.
Cholernie piecze.
Dopiero za kilka godzin bêdzie piek³o.
Dziêki.
Mo¿esz z nami pójæ, ale ¿adnych zdjêæ. I nie podchod.
Od³ó¿ to wiêc.
Ju¿.
Tak jest.
/Merdes/
Goryle wpadaj¹ w te pu³apki.
4 dni temu zlikwidowalimy 11.
A co ma zrobiæ bezbronne zwierzê?
Cholerni Batwa!
- To nie tylko wina Batwa. - Nie?
Od pokoleñ tak karmi¹ swoje rodziny.
Jeli chcesz kogo winiæ, to lekarza w Miami.
On p³aci tym, co p³ac¹ Batwa.
Batwa ¿ywi¹ rodzinê. Porednik ma jedwabn¹ koszulê,
a jaki doktor popielniczkê z ³apy goryla.
- I ³eb goryla na cianê. - Doktor jest za daleko.
Widzia³a kiedy poczekalniê bez National Geographic?
Widzia³a?
Podczas robienia zdjêæ
¿adnych gwa³townych ruchów.
Schyl siê. ¯adnych gestów. Wystrasz¹ siê.
Nie patrz im w oczy, bo samiec zaatakuje.
Jeli zaatakuje, nie uciekaj. Nigdy.
I nie drap siê.
Masz jak¹ maæ?
Owszem. W³asnej roboty.
- Naprawdê jeste wiedm¹? - Wed³ug Batwa.
Wygl¹da jak guacamole.
wietnie.
Nowoczesne lekarstwo.
Dobranoc.
Dziêki za lekcjê gorylej etykiety.
Co?
To znaczy "wiat³oæ".
Sembagare, naprawdê.
Wiedz¹, ¿e nie jestem gorylem, ale dwiêk je uspokaja.
Co chcesz?
Ciebie z gorylami.
Pójdê tam.
- wietnie. - Nie znaj¹ ciê.
Nigdy nie widzia³y statywu. Poruszaj siê wolno.
Czeæ, Tiger.
Cholera!
Udawaj, ¿e jesz ga³¹zkê.
B¹d pokorny.
Nigdy nie by³em bardziej pokorny.
Gdzie on jest?
Nie zwraca uwagi.
Mo¿esz do niego podejæ?
Do Digita?
- Teraz? - Mog³aby?
Zaczynam je odró¿niaæ.
One...
Ka¿dy jest inny.
Maj¹ zupe³nie inne charaktery.
Nie ma dwóch o takim samym nosie.
Racja.
To Effie i Marchessa.
Marchessa ma...
Ma zakrzywion¹ nasadê nosa.
Ma...
krzywy nos.
Ma liniê.
Piêkn¹.
Piêkny kszta³t.
Piêkny.
Niesamowite, jak blisko do ciebie podszed³.
Digit i ja mamy co wspólnego.
Nie ma kumpli w stadzie.
Jest samotny.
Rozumiem to.
Czemu tak jest?
¯onaty, który umie szyæ.
Sk¹d wiesz, ¿e mam ¿onê?
Gdy przyjecha³e, otrzepa³e kurtkê przed wejciem,
aby nie zmoczyæ pod³ogi.
Czy to wa¿ne?
Najwyraniej nie.
Jak posz³o? Wszystko masz?
- "8 masek na Halloween". - Czerwone lub z rudymi w³osami.
Nie spytam, po co ci to. Spróbujê kupiæ w Nairobi.
Patrz, co tu mamy.
£adne.
Co zrobi³am? Przepraszam.
- Co bêdziesz robi³ w Nairobi? - O co ci chodzi?
Nic. Niewa¿ne.
Z³a pogoda na lot.
- Wypogodzi siê. - Nie s¹dzê.
Ten samolocik sobie poradzi.
Idzie burza. Nie powiniene lecieæ. Wiem, co mówiê.
Masz racjê.
Spotkam siê z moj¹ ¿on¹.
Wiem.
Kocham ciê.
Co?
Nie!
Bo¿e.
Nie.
Bo¿e, nie!
Nie!
Niech was diabli. Dranie!
Wiem, ¿e jeste dobrym ch³opcem.
Mam co dobrego dla takiego dobrego ch³opca.
Dostaniesz, jak powiesz, dok¹d j¹ zabrali.
Zwi¹¿ go.
Obróæ go!
Przyprowad do mnie!
Mów!
Powiedz mi.
Powiedz mi!
Ten, który kupuje zwierzêta...
Chcia³ ma³ego goryla.
Tak?
- Jest w hotelu. - Gdzie?
W Ruhengeri.
Dobry ch³opiec.
Zaczekaj.
Produkty zwierzêce
Rushemba, podaj ³om.
Otwieraj siê.
Cholera.
Chod.
Chod do mnie.
Jak mogli to zrobiæ?
Claude Van Vecten!
Który to Claude Van Vecten?
Pan kaza³ porwaæ to zwierzê?
- W³ama³a siê pani do mojego wozu. - Jeszcze raz,
a skoñczy pan w dêbowej jesionce!
Kwit sprzeda¿y. Od ministra spraw wewnêtrznych.
- Ka¿ê pani¹ aresztowaæ. - Niech pan spróbuje.
Ty sukinsynu.
Drañ!
Mukara, zaczekaj!
Dian Fossey. Musimy pomówiæ.
Amerykanka, która mieszka z gorylami.
Nie mieszkam z nimi. Badam je. Dzi jest ich o 6 mniej.
Nie rozumiem.
Daj mi j¹.
- Sprzedano j¹ do zoo. - Wiem. Sam j¹ sprzeda³em.
Dlaczego?
Du¿o pieniêdzy.
Zabito piêæ goryli, które jej broni³y.
We j¹.
Zabili je k³usownicy.
Jest ich o po³owê mniej ni¿ 10 lat temu.
Pani¹ martwi, ¿e jest mniej goryli. Mnie, ¿e wiêcej ludzi.
Jestemy po przeciwnych stronach tego samego problemu.
- Mogê wody? - Oczywicie.
Te pieni¹dze daj¹ ludziom ¿ywnoæ,
ubrania, buty i lekarstwa.
Podstawowe potrzeby.
- Porównamy priorytety? - Nie.
Trzeba chroniæ Virunga.
- To kosztuje. - Pañski problem.
Podniecie podatki, ale chroñcie moje goryle.
Pani goryle?
Przypominam, ¿e jest pani na rocznym kontrakcie.
Nie uprawnia to pani do wtr¹cania siê do polityki.
A co z tym maleñstwem?
Umrze w ci¹gu 24 godzin.
Trzeba zwróciæ pieni¹dze. Van Vecten nie p³aci z trupy.
Mogê pomóc, by prze¿y³a podró¿, pod warunkiem...
Tak?
Jeli dostanê 5 stra¿ników. Przeciwko k³usownikom.
Czterech i p³aci pani po³owê ich pensji.
Trzech i pan p³aci im pensje.
Zgoda.
Musisz co zjeæ. Jeste g³odna.
Spróbuj. Choæ troszeczkê. Jed. Nie?
To ma du¿o witamin.
Spróbuj.
A mo¿e to? Dobre. Poznajesz zapach?
Pachnie domem?
Nie rób mi tego.
Spójrz.
Smaczne.
Nie chcesz jeæ?
Chcesz trochê?
Grzeczna dziewczynka.
Bardzo dobrze.
pij teraz.
Patrz, kto tu jest.
Pucker, poznaj Boba.
Teraz moja kolej.
Zazdrosna.
Wanna jest moja.
Pomo¿e w tym klimacie.
Ty jeste niespodziank¹.
To suczka.
- liczna. - Dla ciebie.
- Piêkna jeste. - Podoba ci siê?
Jest przepiêkna.
Zniszcz i spal te pu³apki.
- Nowi. - Wynajê³am stra¿ników.
Jedyna kobieta z w³asnym wojskiem.
Tyle siê wydarzy³o. Porwali Pucker...
Wiem. Rwanda, Nairobi, Londyn i Nowy Jork te¿.
Moja cudna, stajesz siê legend¹.
Chcesz pójæ do kina?
- Mogê pierwsza do wanny? - Druga.
Czemu ja gram g³ówn¹ rolê?
To o tobie. Tob¹ siê ludzie interesuj¹.
Goryla mama.
Wychodzê na dziwaczkê.
Czo³ganie siê w b³ocie
za grupk¹ goryli nie jest normalne.
- Uwa¿asz, ¿e jestem dziwna? - Oczywicie.
Uwa¿am te¿, ¿e jeste cudowna.
Bardziej dziwna, czy cudowna?
Dziwna.
Goryle s¹ wspania³e.
Spójrz.
Poznajesz kogo?
Poprosi³em ¿onê o rozwód.
S³ysza³a?
- Bojê siê. - Ty siê boisz?
Chcê siê o¿eniæ z dziewczyn¹, której druhnami bêd¹ goryle.
Powiniene siê baæ.
Wiesz, czego chcê?
Chcê skoñczyæ ten film i dobrze na nim zarobiæ.
Mieszkaæ w ciep³ym kraju
i kochaæ siê z tob¹ w twoje 64 urodziny.
Opiekujesz siê ni¹? Dobry piesek. Dobry.
Co?
Uchwyci³ kszta³t twarzy, ale nos mu nie wyszed³.
To nie jest mieszne. Sk¹d mieli twoje w³osy?
Zginê³a mi szczotka.
- Myla³am... - Batwa s¹ li.
Nie przepadaj¹ za mn¹.
Grzeczna dziewczynka.
Odejd st¹d.
Musimy iæ. Ludzie Van Vectena s¹ gotowi.
Chod.
Patrz, jakie dobre picie. Chod.
Idziemy. Dobra dziewczynka. Grzeczna, tak.
W³anie tak.
Mamy dobr¹ kapustkê.
- Wejd do rodka. - W³o¿y³am kapustê.
Wszystko w porz¹dku.
- I jest woda. - Zamknij to, szybko.
- Bêdzie dobrze. - Zrobiê to.
B¹d dzielna.
- Idziemy. - Przepraszam.
Ju¿ dobrze.
Bo¿e!
Gdyby przygotowa³a zmniejszaj¹cy napój, wiedmo,
pop³ynêlibymy na tym patyku do Nilu,
przez Sudan, Kair,
a¿ do M. ródziemnego, do Aleksandrii,
gdzie kupilibymy wino i wypili za twoj¹ urodê.
Dian, nie mo¿emy tu zostaæ na zawsze.
Mo¿emy.
Zdjêcia dobrze siê sprzedaj¹. Mam oferty.
Goryle s¹ tutaj.
Ja tu jestem.
Wynajmiemy dobrego naukowca, ¿eby zaj¹³ siê badaniami.
Nie chcê wymuskanych naukowców z miarkami w kieszeni,
ledz¹cych moje goryle.
- Mówiê tylko o 6 miesi¹cach. - Ja nie.
6 miesiêcy tutaj. 6 miesiêcy gdzie indziej.
Nie mogê sobie wyobraziæ dnia bez nich.
Chcê je widzieæ,
s³yszeæ. Czuæ ich zapach.
Kiedy mylê, ¿e wiem o nich ju¿ wszystko,
zaskakuj¹ mnie czym nowym.
To jak nawyk.
Jak mogê to zostawiæ?
Tak.
Z National Geographic.
Daj¹ mi pracê na Borneo.
Chc¹, ¿eby te¿ pojecha³a.
Badania ma³p cz³ekokszta³tnych.
Twoja dziedzina.
Projektor zabezpieczony?
Dobrze.
S¹ oba statywy?
Muszê ju¿ jechaæ.
Taka praca.
Nie mogê nie pracowaæ przez resztê ¿ycia.
Przykro mi.
Jestem inny ni¿ ty.
¯a³ujê, ale nie mogê spêdziæ tu reszty ¿ycia.
Przepraszam.
Nied³ugo napiszê.
Za³atw radiostacjê, bymy mogli siê kontaktowaæ.
Jeli odjedziesz...
nie pisz.
I nie wracaj, proszê.
Jedziemy.
5 lat póniej
Jestecie pierwszymi praktykantami.
Wezmê. To d³uga droga.
Co tu jest? Kamienie?
Mukara?
Czego chcia³ Van Vecten?
Zoo chce jeszcze jednego goryla.
Nie martw siê, odmówi³em mu.
Jeden nie starczy³?
Pucker po roku umar³a.
Lepiej dla niej.
Gdy umar³ Leakey, o ma³o wszystkiego nie rzuci³am.
Pomyla³am o gorylach.
Od 10 miesiêcy ¿adnego nie upolowano. To rekord.
- Co znaczy Toto ya Nyoka? - Kto tak ciê nazwa³?
Awaka.
Czule: "miêczak".
wietnie.
Rozejrzyjcie siê.
Nie mo¿na byæ bli¿ej Boga.
Idziemy.
Na ziemiê.
Tego nie znam.
Nie ruszaæ siê!
Tylko udawa³am.
Dzieñ dobry. Piêkna pogoda. Za³ó¿ kaptur.
Pójdziesz ze mn¹ i Sembagare.
Witaj, Brendan.
Larry, znów siê spóniasz!
Nie mogê was rano budziæ. Nie spóniaæ siê.
Brendan i Larry, idziecie ze stra¿nikami. Przecinajcie sid³a.
Poæwiczcie pracê maczet¹.
Mogê co powiedzieæ?
O co chodzi?
Wiem, ¿e sid³a s¹ wa¿ne.
Ale koñczê ju¿ dane czêstotliwoci urodzin.
Znasz zasady. Najpierw naucz siê je chroniæ, potem badania.
Koniec za¿aleñ. Ruszamy.
Simba ma wiêkszy brzuch.
Urodzi za 2 tygodnie.
To dumny ojciec, Digit.
I dziecko, Kweli.
Tak. Odrobi³a pracê domow¹.
W ksi¹¿ce piszesz o zarolach lobelii. Poka¿esz mi je?
Olbrzymi¹ lobeliê.
Poka¿esz mi dzisiaj?
Pewnie.
Stado Digita.
Id!
Digit.
Nie, mademoiselle.
- A co z reszt¹ stada? - Uciek³y.
Powiedz mu, ¿e nie ma ju¿ odwagi.
Ruhengeri. Policja.
Jak mog³a? Niewa¿ne, co on zrobi³.
To nie jest twoje królestwo.
To by³o nienormalne.
Masz mnie za wariatkê?
Jestem morderczyni¹?
Trzeba powstrzymaæ tych rzeników.
Czemu p³aczesz? Gdybym nie traci³a czasu na was...
- Znalaz³em to. - Zostaw.
Mademoiselle, to za du¿o!
- Id st¹d! - Nie!
Przestañ!
- Nie podchod! - Nie!
- Nie podchod! Zabraniam! - Nie!
Kim? Chcê z tob¹ porozmawiaæ.
Mogê wejæ?
Bo¿e.
To nie obóz letni.
Jak chcecie tarzaæ siê w ³ó¿kach, to nie tutaj.
Zwalniam was!
Nie mo¿esz! Nie pracujemy dla ciebie!
Wynocha z mojej góry!
Na co siê gapicie?
Na co siê gapicie, wy leniwe czarnuchy?
To wasza wina.
- Niech pani tak do nich nie mówi. - P³acê, wiêc mogê!
- Niedu¿o. - Du¿o!
Sembagare, po czyjej jeste stornie?
Po pani.
Zawsze jestem po pani stronie.
Lecz wstydzê siê za pani¹.
Zabrali jego g³owê.
I jego rêce.
Zabrali jego g³owê.
Wczoraj s³ysza³am stado Digita.
Przy zachodnim w¹wozie.
Zostaw, Sembagare.
Czeæ, Maggie. Wróci³am.
Jak siê masz?
Tak.
Nie widzê Simby.
Nie ma Simby.
Nie.
- Nie? - Nie. Nic.
Simba.
Czeæ.
Czwarty i pi¹ty palec zroniête. Znam ciê.
Niez³y sygnet. Zoo dobrze zarabia?
Gdzie pani widzia³a pierwszy raz dzikie zwierzê?
W zoo, prawda?
Chcesz mieæ tê rêkê z sygnetem?
Jeszcze raz podejdziesz do moich goryli,
to bêdziesz pisa³ drug¹, a ja bêdê mia³a popielniczkê.
- Zrozumiano? - Pani oszala³a.
- Tak. - Przesadzi³a pani.
Nie prowokuj mnie!
Zniszczê ciê! Morderca!
Mukara tu by³. Jest na pani¹ bardzo z³y.
Podobno mówi pani ludziom, ¿e panuje tu tyfus.
Rz¹d potrzebuje pieniêdzy od turystów.
Bêd¹ li, jeli pani ich odstraszy.
Mówi³, ¿e postrzeli³a pani turystê.
To nieprawda.
Strzela³am ponad ich g³owami.
Nie zamieni¹ tej góry...
w jakie zoo.
Nie uda im siê.
Mukara powiedzia³, ¿e jeli pani nie przestanie,
- Nie przed³u¿¹ pani pozwolenia. - Nie?
Pozwolenie na 3 lata. Wydane 10 dni temu.
Nie mog¹ mnie tkn¹æ.
Ale piêkne.
Jeste piêkna.
"Wszechmocny, mi³osierny Bo¿e,
przyjmij na swoje ³ono duszê naszej zmar³ej siostry.
Wszechmocny Bo¿e, który zes³a³e nam Swego Syna,
by pomaga³ zagubionym, zmi³uj siê nad... "
/Szkoda, ¿e nie opuci³a Karisoke,/ /zanim ciê zabi³a/
/Zawsze chcia³am kiedy/ /wróciæ do Stanów/
/Chcia³am wyjæ za m¹¿/ /i mieæ dzieci/
/Zamiast tego/ /masz górê pe³n¹ goryli,/
/które wyginê³yby, gdyby nie ty/
Gdy Dian Fossey przyjecha³a do Afryki,
górskim gorylom grozi³a zag³ada.
Rezultatem jej pracy jest wyrany spadek k³usownictwa
i przetrwanie gatunku.
Liczba goryli wci¹¿ wzrasta.
Jej wysi³ek nie poszed³ na marne.
Okolicznoci jej mierci pozostaj¹ zagadk¹.
Wysi³ki Dian Fossey kontynuuje fundacja
prowadz¹ca Centrum Badawcze w Karisoke.
Naukowcy ka¿dego dnia studiuj¹ tam zachowanie goryli,
a patrole k³usownicze codziennie usuwaj¹ pu³apki.
Fundacja utrzymywana jest dziêki datkom spo³ecznym.